دکتر حسین ولی عیدی - جهش تولید

جهش تولید و نیاز به تغییر ذهینت

جهش تولید و نیاز به تغییر ذهینت

لازمه تحول اساسی در اقتصاد فاصله گرفتن ازشرایط قبلی و جهش به سمت وضعیت جدید است. البته جهشی که با کنترل مناسب و حرکت متوازن و هماهنگ به سمت سرآمدی همراه است و صدالبته تکانه‌های طبیعی خود را برای قرارگرفتن در سطح مناسب، برای ادامه حرکت دارد. این امر زمینه لازم را برای نامگذاری سال ۱۳۹۹ به عنوان «سال جهش تولید» فراهم آورده است.

اقدامات جهشی در اقتصاد تفاوتی قابل توجه به کارهای روتین و روزمره دارد. جهش شامل مجموعه فرآیندها و وظایفی است که در مدت کوتاه، در ارکان جامعه هدف تحول ایجاد کند. بررسی‌های کتابخانه‌ای و میدانی حاکی از آن است که با توجه به ظرفیت‌های خالی و مغفول اقتصاد ایران، جهش تولید شدنی و امکانپذیر بوده و تغییرات در اندیشه و فرهنگ کسب و کار در میان مسئولان و مردم لازمه آن است.

 

باید تغییر ذهنیت داد

اولین گام برای تغییر ذهنیت‌ها در جهت حصول به جهش تولید این است که باورهای غلط کنار گذاشته شود. یکی از باورهای غلط این است که با کمک‌های مالی و وام می‌شود به تولید رونق داد. متاسفانه برای آمارسازی در سال جهش تولید، احتمالا چنین اقداماتی بیشتر مورد توجه قرار گیرد چرا که تسهیلات دهی، راحت‌ترین اقدام برای مسئولین بوده و گزارش کار آن نیز قابل توجه است.

اما تجربه طرح‌های «خوداشتغالی»، «اشتغال ضربتی» و «بنگاه‌های زودبازده» در دولت‌های قبل و تسهیلات حمایت از تولید سال‌های اخیر ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی، نشان می‌دهد پول و وام صرفا یک مسکّن است که نه باعث رونق واقعی تولید می‌شود نه اشتغال پایدار ایجاد می‌کند و صد البته جهش تولید هم نمی تواند بیافریند.

 

آیا پول عامل چهش تولید است؟

دلیل اینکه صرفا با پول جهش تولید محقق نمی‌شود، این است که ریشه مشکلات تولید آن هم در بنگاه‌های کوچک و متوسط، پول نیست. مساله، اول خرید مواد اولیه با قیمت ارزان و متناسب و مهمتر از آن، فروش محصول در بازار و در رقابت با دیگر محصولات مشابه است. در واقع صاحبان کسب و کار برای راه اندازی بنگاه تولیدی، به دلیل اینکه نمی‌توانند مواد اولیه را با قیمت مناسب در بازار عرضه فراهم نمایند و سپس محصول خود را بفروشند، وارد عمل نشده و ظرفیت بزرگی در کشور از این مسیر مغفول مانده است. لذا اگر قرار باشد اقدامی انجام شود تا بنگاه‌ها به ویژه بنگاه‌های کوچک و متوسط مردم نهاد متعدد در کشور به صورت گسترده فعال شده و جهش تولید را رقم بزنند، ضروری است این دو مسئله برطرف شود تا امکان فعالیت بنگاه در نقاط مختلف کشور و توسط اقشار مختلف جامعه امکانپذیر باشد.

از سوی دیگر و به عنوان پیش نیاز جهش تولید باید بیان کرد که اقداماتی مثل کاهش بازدهی فعالیت‌های موازی تولید از جمله دریافت مالیات از بخش غیرمولد اقتصاد، یا اقدامات عمومی مثل بهبود فضای کسب و کار از لوازم اساسی جهت تولید و پیش ران آن محسوب می‌شود.

 

چه باید کرد؟

مدل پیشنهادی برای جهش تولید، حل دو عارضه اساسی مذکور از طریق تشکیل نهادهای تامین کننده و توسعه‌گر است. این نهادها که البته لزوما دولتی و حاکمیتی نیستند و با منطق کاملا اقتصادی اداره می‌شوند، مواد اولیه را با قیمت ارزانتر (به دلیل تقاضای بزرگتر) خریداری نموده و در اختیار بنگاه تولیدی می‌گذارند. سپس محصول تولیدی را با استاندارد مدنظر از ایشان خریده و در بازار عرضه می‌کنند.

در این الگو، دغدغه بنگاه تولیدی برای خرید مواد اولیه و فروش محصول برطرف شده و او فقط به کیفیت توجه می‌کند. دولت نیز نقش برنامه ریزی، سیاستگذاری، ساماندهی و حمایت از نهادهای تامین کننده و توسعه‌گر را بر عهده دارد تا از طریق آن با یک برنامه ریزی هوشمندانه، افزایش تولید محصولات مختلف را محقق نماید. نهادهای عمومی غیردولتی نیز می‌توانند با ظرفیت‌های خود در چنین الگویی نقش آفرینی کنند.

با این الگو به دلیل مزیت در تولید محصول با قیمت مناسب، به مرور زمان می‌توان در بازارهای صادراتی نیز ورود کرد؛ اقدامی که چین با استفاده از اجرای همین الگو انجام داده و در آن موفق شده است.

 

آنچه در کنار مدل باید انجام داد

در کنار الگوی اشاره شده اقدامات زیر می‌تواند فرایند جهش تولید را در کشور تسهیل نماید:

  • افزایش ثبات در سیاستها، قوانین و مقررات و رویه‌های اجرایی ناظر بر کسب‌وکار از طریق نهادها و صندوق‌های ضمانتی
  • فرهنگ سازی برای افزایش تمایل به خرید و استفاده از محصولات ایرانی
  • حذف رقابت غیرمنصفانه شرکت‌ها و مؤسسات دولتی یا شبه دولتی در بازار
  • ایجاد ساختاری مناسب برای نظام توزیع و رساندن محصول به بازارهای خارجی
  • تشدید مبارزه با عرضه کالاها و محصولات قاچاق در بازار
  • تسهیل در برقراری ارتباط مناسب میان عوامل تأمین مواد اولیه، تولید و عرضه یک محصول در بازار
  • فراهم آوردن و در دسترس قراردادن فناوری‌های نوین و تجهیزات مورد نیاز
  • مبازه نظام مند با فساد و سوءاستفاده افراد از مقام و موقعیت اداری در دستگا ههای اجرایی
  • ایجاد پنچره‌ای واحد برای سرمایه گذاری و اعمال حمایتهای لازم از سرمایه گذاران

 


برای کسب اطلاعات بیشتر، به بخش تماس با ما مراجعه نمایید.

اشتراک این صفحه را در شبکه های اجتماعی:

About the author: دکتر حسین ولی عیدی

دکتر حسین ولی عیدی - عضو هیات علمی دانشگاه، مولف و مشاور و استراتژیست کسب و کار

Leave a Reply

Your email address will not be published.